Joey Goebel - Freaks

Rock voort

Freaks is het debuut van Joey Goebel, dat in de Verenigde Staten al in 2003 verscheen onder de titel The Anomalies, en nu vertaald is in het Nederlands. Naast schrijver is Goebel muzikant, hij speelde gitaar en zong bij de punkbands The Mullets en The Novemberists. Muziek speelt ook een grote rol in Freaks. De roman draait om de band met de veelzeggende naam The Freaks. De leadzanger is Luster, een jonge zwarte man die intelligent en opmerkzaam is, maar die – in de ogen van iedereen die met hem te maken krijgt – knettergek is. Hij houdt voortdurend poëtische innerlijke monologen over de mensheid en zijn rol daarin, maar hij doet dit hardop, iets wat maar door weinig mensen gewaardeerd wordt. Zoals zijn medebuspassagier denkt: ‘Die krankzinnige, zwarte klootzak zit weer in zichzelf te praten. [...] Af en toe zegt hij ineens iets heel interessants, maar meestal kun je er geen touw aan vastknopen, zoals nu. “William Blake schreef ‘Zonder tegenstrijdigheden geen vooruitgang.’ Ik geloof dat dat waar is, en het zou enig inzicht kunnen verschaffen in mijn ongelooflijke pracht.”’

Achtjarige bassiste
Niet onbelangrijk: Luster heeft twaalf broers die in crack dealen en allemaal Jerome heten. Opal is de gitariste van de band en daarnaast een nymfomane bejaarde, die de preutse homoseksuele begeleider van haar bejaardenpraatgroepje het leven zuur maakt door voortdurend ongepaste opmerkingen over seks te maken. Ze is de babysitter van de achtjarige Ember, de bassiste, die er engelachtig uitziet maar in staat is een volwassen man volledig in elkaar te trappen. De drummer, Aurora, is erg mooi en werd door Luster ontdekt toen zij in een stripclub scènes uit De Hel van Dante uitbeeldde om het publiek een spiegel voor te houden. Dan hebben we nog keyboardspeler Ray, een Irakees die naar de Verenigde Staten is gekomen om zijn excuses aan te bieden aan de Amerikaanse soldaat die hij tijdens de oorlog in Irak neer heeft geschoten. Oftewel de roman is hilarisch.

Wat te doen als je afwijkt
De absurde humor is de grote kracht van Freaks, maar het is meer dan een grappig verhaal. Het taalgebruik is gevarieerd en oorspronkelijk: ieder personage vertelt in een andere stijl. Vooral de verteltrant van Luster is creatief, wonderschoon, literair, een beetje idioot, maar vooral erg leuk. ‘Vanavond is van net zo’n doorslaggevend belang voor ons leven als de vagina’s van onze moeders. De duiveltjes op mijn schouder fluisteren in mijn oor, hoewel ik hun stemmen niet uit elkaar kan houden. Ik kan geen onderscheid maken tussen de timbres van de ideale realist Richard Dreyfuss of de echte idealist Albert Camus.’
Het vertelperspectief wisselt voortdurend en niet alleen tussen de bandleden, ook komen obers, buspassagiers, mensen uit het publiek bij een optreden en God aan het woord. Dit werkt niet verwarrend, de verhalen vullen elkaar aan en juist de vertellingen van anonieme voorbijgangers geven meer inzicht in de persoonlijkheden van de bandleden. Ook wordt hiermee duidelijk hoe abnormaal The Freaks gevonden worden. Dit is duidelijk de kern van het verhaal: wat te doen als je zo afwijkt van het gangbare? En met het antwoord op die vraag wordt zelfs nog zoiets als een boodschap aan de lezer meegegeven: ‘Ik vind vrede in de gedachte dat, waar ze ook zijn, wat er over is van de menselijke geest, opstandig in hen voort rockt.’

Silvana Sodde

Joey Goebel, Freaks
(Ned. vertaling Dirk-Jan Arensman)
paperback, 224 blz, € 16,90
ISBN 978 90 593 6315 1