Robbert Welagen - Porta Romana
Minimaal en groots
In het geweld van de grote bestsellers blijft veel moois onderbelicht. Het vergt moed van auteur, uitgeverij en publiek om in een tijd waarin herrie en grote getallen en gebaren de boventoon voeren, te kiezen voor klein en ingetogen.
Robbert Welagen (1981) is een auteur met moed. Sinds zijn debuut in 2007 met Lipari, dat werd bekroond met de Selexyz Debuutprijs, werkt hij gestaag aan een prachtig, verstild oeuvre. Na Lipari werden ook Philippes middagen en Verre vrienden lovend ontvangen. Bij het grote publiek is hij echter nog niet zo bekend. Welagens boeken zijn bescheiden van omvang – eigenlijk zijn het eerder novelles –, maar groots is de wijze waarop hij met minimale middelen zijn verhalen weet te vertellen. Ze doen denken aan Italiaanse filmklassiekers, zoals de films van regisseur Michelangelo Antonioni: er gebeurt (meestal) weinig, ze zijn raadselachtig en fascinerend, en herbergen een zekere melancholie en eenzaamheid in zich.
Onecht leven
Porta Romana, Welagens nieuwe roman, bevat een aantal vertrouwde ingrediënten: een alleenstaande einzelgänger als hoofdpersoon, een raadsel, een villa, en tijd en herinneringen die een centrale rol spelen. Hoofdpersoon is Emilio Lastrucci, een Italiaanse man van rond de vijftig die in het Zwitserse Vevey woont en werkt bij een firma die handelt in chocolade en koffie. Tijdens een afspraakje met een vrouw wordt hij misleid; zij is handlanger van mannen die hem zijn vette spaarrekening afhandig willen maken. Hij wordt in een kamer vastgebonden aan een stoel, zijn been wordt verbrijzeld. In een poging aan zijn belagers te ontkomen, springt Lastrucci met stoel en al uit het raam. Hij wordt zwaargewond gevonden op een balkon twee verdiepingen lager.
Na de val moet Lastrucci met een stok lopen en functioneert zijn geheugen niet goed meer. Vrienden en kennissen herkent hij niet. ‘Hij wilde dat deze onbekenden hem met rust lieten. Hij was liever alleen dan eenzaam in hun gezelschap.’ Het vervreemdt Lastrucci van zichzelf en zijn omgeving: ‘Sinds het ontwaken in de ziekenhuiskamer voelde zijn leven onecht. Hij was vanuit het niets in deze situatie verschenen. Maar een mens moet zijn leven leiden alsof het echt is.’
Verloren herinneringen
In Florence en Rome gaat hij op zoek naar verloren herinneringen. Hij bezoekt het huis waar hij is opgegroeid, praat met een tante, en ontmoet bij toeval zelfs de vrouw met wie hij een aantal jaar blijkt te hebben samengewoond. Zijn verleden brengt het niet tot leven, maar wat hij wel ontdekt – en misschien liever niet had geweten – is dat zijn bestaan in Vevey weinig bruisend was. Ondertussen wordt hij geteisterd door angst, omdat hij niemand meer vertrouwt. Wordt hij echt nog steeds gevolgd, of is het toeval dat er een auto met Zwitsers kenteken voor zijn hotel geparkeerd staat?
Porta Romana is de meest levendige roman van Welagen tot nog toe, en toch heeft het diezelfde dromerige, verstilde kwaliteit die zijn eerdere boeken kenmerkten. Het is mooi hoe hij in een enkel beeld of enkele zin veel kan zeggen, waar je als lezer soms kippenvel van krijgt: ‘Zo’n alledaagse ontmoeting. Je kunt er op een dag meerdere van hebben en als je ’s avonds in je bed ligt, heb je niet in de gaten dat je het kwaad in je leven hebt binnengelaten.’
Vivian de Gier
Robbert Welagen, Porta Romana
paperback, 156 blz, € 16,50
Nijgh & Van Ditmar, ISBN 978 90 388 9446 1
